kPNI: een ontdekkingsreis

Klinische PNI: een wetenschappelijke, professionele én persoonlijke ontdekkingsreis|

Door dr. Leo Pruimboom

 

Ik neem je graag mee op een ontdekkingsreis door het curriculum van de opleiding klinische psycho-neuro-immunologie. Ik vertel je over ons vertrekpunt, waar de reis ons heenvoert en hoe we er komen. Zo krijg je een goede indruk van de wetenschappelijke, professionele en persoonlijke ontwikkeling die je doormaakt bij de driejarige opleiding klinische PNI van Natura Foundation.

 

Voor we op reis gaan, is het handig om te weten dat de reis is opgebouwd rond drie pijlers: begrijpen hoe het werkt, kennis toepassen in de praktijk en weten waar die kennis vandaan komt. Elke nieuwe bestemming sluit nauwkeurig aan op alle voorgaande en voegt daar steeds unieke nieuwe inzichten aan toe. Daarbij staan preventieve en curatieve lifestyle-geneeskunde centraal; behandelvaardigheden en psychologie zijn verweven door de gehele opleiding.

 

Je krijgt al vanaf het begin van de opleiding een goed overzicht van wat je de komende drie jaar gaat leren en de eerste module kun je beschouwen als routekaart. Zo heb je meteen een duidelijk professioneel en persoonlijk ontwikkeldoel voor ogen. Bovendien zorgen we ervoor dat je de eerste inzichten die je hebt opgedaan al snel kunt toepassen in de praktijk.

 

Van de oertijd naar het heden

Hoe zijn we ooit geworden wie we nu zijn? Het antwoord op deze vraag is zeker niet alleen interessant voor paleoantropologen; ook binnen de hedendaagse medische wetenschap hoort de menselijke evolutie een centrale rol te spelen. Geneeskunde kan immers niet zonder biologie en biologie niet zonder evolutieleer. Onze reis begint daarom in de oertijd, van waaruit we de evolutionaire drukfactoren behandelen die ons mens hebben gemaakt. Vervolgens gaan we vooruit in de tijd en kijken we naar hedendaagse aandoeningen en hoe evolutionaire biologie de kracht van de huidige psychiatrische en geneeskundige interventies kan vergroten.

 

Natuurlijk laten we je zo snel mogelijk kennismaken met de praktische kant van klinische PNI. Daartoe behandelen we al vrij vroeg in evolutionair verband één van de meest voorkomende oorzaken van gezondheidsproblemen: stress. Tijdelijke stress is niets meer dan een vlucht-vechtreactie die evolutionair gezien buitengewoon nuttig is. De problemen beginnen binnen de huidige context, waarin stress chronificeert. We bespreken interventies waarmee we via de hypothalamus de homeostase na acute of chronische stress weer kunnen herstellen. Daarbij komt de centrale rol van het immuunsysteem voor het eerst aan bod.

 

Het immuunsysteem trekt graag zo veel mogelijk energie naar zich toe ten koste van andere systemen. Daarom noemen we het immuunsysteem ‘egoïstisch’. Het zal blijken dat we gezondheid en ziekte nooit los daarvan kunnen zien. In de praktijk moeten we daar rekening mee houden, anders lopen we het risico de gevolgen te gaan behandelen en niet de oorzaken. Dat geldt niet alleen voor lichamelijke, maar zeker ook voor psychische klachten.

 

De kracht van resoleomics

Ook gaan we al vroeg in de opleiding dieper in op de meest geregistreerde klacht in de dagelijkse praktijk: pijn. We laten zien welke natuurlijke interventies helpen en welke niet, maar ook dat het lichaam beschikt over een geweldig evolutionair mechanisme om klachten zélf op te lossen: resoleomics. Het is een systeem dat miljoenen jaren de tijd heeft gehad om zich te perfectioneren, maar dat in onze gemedicaliseerde samenleving wel in de vergetelheid lijkt te zijn geraakt. Als we dit mechanisme zijn voorname plaats teruggeven, gaat het herstel in een hogere versnelling. 

 

Trouwens, ook onze interne organen en botten hebben samen een lange evolutie doorgemaakt. Daarom behandelen we de stoornissen van het spijsverteringskanaal – waaronder lever en pancreas – tegelijk met het skelet. Ook bespreken we in dit verband de wederzijdse verbindingen met andere organen, de hersenen en het immuunsysteem. Ook interne organen en botten moeten immers beschouwd worden als wederzijds afhankelijke onderdelen van het geïntegreerde systeem ‘mens’.

 

Van ‘eenvoudige’ naar complexe ziektebeelden

Na een eerste jaar van kennisvergaring, begripsvorming en toepassing ligt het grondwerk van de klinische PNI op zijn plek. Je bent nu gevorderd genoeg om de opgedane kennis en vaardigheden een plek te geven binnen een diagnostisch proces dat de dieperliggende oorzaken van gezondheid en ziekte blootlegt.

 

Bovendien is het nu tijd om in onze behandeling te vorderen van ‘eenvoudige’ gezondheidsproblemen tot steeds complexere ziektebeelden. De P in de PNI krijgt ook een steeds meer centrale plaats. De integratie verloopt langs het concept van de drie egoïstische systemen (de hersenen, het immuunsysteem en de stofwisseling) die gezamenlijk of afzonderlijk verantwoordelijk zijn voor ziekte en gezondheid.

 

We beperken ons echter niet tot interacties van interne organen; ook de mens binnen zijn omgeving komt uitgebreid aan bod. Daaruit ontwikkelen we langzamerhand een manier van denken en handelen die onontbeerlijk is voor het toepassen van kPNI bij patiënten met complexe aandoeningen. Je leert hoe je een kPNI-anamnese afneemt en wat de rol van de vijf metamodellen is. Ook psychologische gesprekstechnieken komen aan bod. Daarnaast behandelen we andere instrumenten, zoals klinisch-chemisch onderzoek, en laten we de toegevoegde waarde daarvan zien binnen de kPNI-diagnose. Zo ben je goed voorbereid om de huidige ziektelast aan te pakken met lifestyle-geneeskunde.

 

De huidige ziektelast

Het zittende leven en een tekort aan lichaamsbeweging zijn risicofactoren voor de ontwikkeling van chronische ziektebeelden. Ook allerlei voedingsfactoren – zoals inhoud, frequentie en tijdstip – kunnen een verstorende werking hebben op de systemen en hun interacties, zoals ons bioritme. Daarom begint elke behandeling met twee zaken die bij de mens centraal zouden moeten staan: voeding en beweging. Veel van de hedendaagse aandoeningen zijn daarmee te voorkomen of genezen. Neem hoge bloeddruk: de nieuwste inzichten laten zien dat dit kan ontstaan als gevolg van neuro-inflammatie van de hypothalamus. Aan de basis van deze inflammatie liggen weer tal van risicofactoren, die stuk voor stuk met voeding, beweging en levensstijl beïnvloed kunnen worden. Waarom grijpen we dan nog steeds naar bètablokkers?


Op zoek naar antwoorden verkennen we de verbindingen tussen het hart- en vaatstelsel, de longen en de nieren en hun interacties met andere organen, de hersenen, het immuunsysteem en de stofwisseling. En de behandeling? Die steken we logisch in met behulp van werkingsmechanismen, metamodellen, de film van de gezondheid en de hiërarchie van prioriteiten. Daarbij maken we onderscheid op het gebied van onder andere leeftijd en sekse. Deze twee factoren hebben immers een grote invloed op het functioneren van alle interne organen en orgaansystemen. Je leert de universele principes van kPNI dus vertalen naar een persoonlijke behandeling voor kinderen, mannen, vrouwen en ouderen.

 

kPNI en de samenleving

Na twee jaar is de tijd aangebroken om alle kennis te integreren. Tegelijkertijd kunnen we nu de beweging ‘naar buiten’ maken: de integratie van immunologie, neurologie en psychologie met de samenleving als geheel. Je krijgt een breder blikveld en specialiseert je verder in kPNI-behandelstrategieën die kunnen worden toegepast binnen de persoonlijke omgeving, gezondheidszorg, sportwereld en het bedrijfsleven. Pas nu is het goed mogelijk om de P zijn voorname plaats binnen de PNI te geven. 

 

Door alle kennis uit de twee voorgaande jaren te integreren kunnen we de mens eindelijk weer gaan zien voor wat hij is: een superorganisme. Wat we denken en doen blijkt een complexe interactie van onze interne systemen en de buitenwereld. Daarom gebruiken we in deze module het model van tekst/context, waarbij men de tekst bijvoorbeeld als ‘mens’ kan zien en de context als zijn ‘omgeving’.

 

Het zal overigens blijken dat het belangrijkste stukje context diep in onszelf verscholen ligt: ons microbioom. Om de vergaande invloed die dit systeem op ons heeft helder te krijgen en te kunnen beïnvloeden, bestuderen we onder andere de darmmicrobioom-hersenas en de pathologie van neurodegeneratieve aandoeningen.

 

Psychologie en lifestyle

Na twee jaar beschik je over de nodige achtergrond om psychologische kPNI-interventies – zoals deep learning – aan te wenden voor sturing van het gedrag. We bestuderen de invloed van de psyche op het algemeen functioneren van de mens en andersom. Ook kijken we goed hoe de biochemie, natuurkunde, endocrinologie en immunologie van gedrag er eigenlijk uitzien. We geven je alles in handen om in een praktijksetting effectief en verantwoord om te gaan met de emotionele kant van de mens.

 

We pakken alle kennis die je hebt opgedaan van preventieve en curatieve lifestyle-geneeskunde samen en we kijken naar de rol die het kan spelen binnen de huidige gezondheidszorg. We kijken naar de invloed die het politieke en economische krachtenveld heeft op de gezondheidszorg en hoe dit het welzijn van je cliënt beïnvloedt. Ook bespreken we interventies die je helpen je cliënt therapietrouw te maken en ervoor zorgen dat deze niet in oude patronen terugvalt.

 

Tot slot speelt sport een centrale rol binnen de huidige maatschappij. Steeds meer mensen lopen marathons, doen aan triatlons en zijn intensief aan het fietsen. Topsporters zijn de huidige idolen van het volk en moeten steeds beter presteren. De kennis en de vaardigheden die je tijdens deze module krijgt, helpen je bij het effectief begeleiden van (top)sporters op het gebied van blessurebehandeling en -preventie, prestatieverbetering en stresstolerantie. Dit alles uiteraard tegen een evolutionaire achtergrond.

 

kPNI als levensfilosofie

Aan het eind van de reis staan we stil bij alle kennis en vaardigheden die we de afgelopen drie jaar met hard werken hebben eigengemaakt. We kunnen niet anders dan concluderen dat klinische PNI veel meer is dan alleen een praktische gezondheidswetenschap: het is een manier van denken – een levensfilosofie – die toepasbaar is in elk aspect van het leven en de maatschappij. Met klinische psycho-neuro-immunologie ben je helemaal klaar om daar een bepalende rol in te spelen.

 

Ik verwelkom je graag bij deze wetenschappelijke, professioneleen persoonlijke ontdekkingsreis, de klinische psycho-neuroimmunologie!

 

Dr. Leo Pruimboom