Monografieën


Mucuna pruriens

Orthomoleculaire therapie | Fytotherapie

Download als PDF

Synoniemen

L-DOPA

Beschrijving

De fluweelboon of jeukboon (Mucuna pruriens, Dolichos pruriens, cowhage) is een snelgroeiende tropische klimplant die een hoogte van 3 tot 18 meter kan bereiken. De peulvruchten hebben een hoog gehalte aan medicinale stoffen, waaronder levodopa (L-dopa). Mucunabonen worden van oudsher in ayurvedische preparaten verwerkt, onder meer voor de behandeling van de ziekte van Parkinson (kampavata in ayurvedische teksten) en andere ziekten van het zenuwstelsel, diabetes, worminfecties, onvruchtbaarheid en oedeem. Mensen in Midden- en Zuid-Amerika malen de (gebrande) bonen en drinken deze als surrogaatkoffie (‘nescafé’) of koken de bonen voor gebruik als voedingsmiddel (met name M. pruriens var. utilis).

Inhoudsstoffen
De fluweelboon bevat naast eiwitten, koolhydraten, vetten, mineralen en vezels een breed scala aan bio-actieve stoffen waaronder (3,1 tot 6,7%) levodopa (3,4-dihydroxyfenylalanine, de voorloperstof van de neurotransmitter dopamine, belangrijk voor motoriek, stemming, seksualiteit, slaap, denken, gedrag en motivatie), tetrahydro-isochinolinederivaten (dopamine-achtige verbindingen met neuroprotectieve eigenschappen), psychoactieve indolalkaloïden (waaronder serotonine en andere tryptaminederivaten), noradrenaline, co-enzym Q10, glutathion, inositol, NADH (gereduceerd nicotinamide adenine dinucleotide), trypsine en polyfenolen.

Werking

Antiparkinsonactiviteit
Een belangrijke toepassing van mucunabonen(extract) is de ziekte van Parkinson. Dierstudies en verschillende humane (pilot)studies hebben gunstige effecten aangetoond van mucuna-extract bij deze neurodegeneratieve ziekte, waarbij dopaminerge circuits betrokken zijn en dan met name het nigrostriatale systeem, dat belangrijk is voor de motoriek. Disfunctie van mitochondriën en oxidatieve stress spelen waarschijnlijk een centrale rol bij progressieve degeneratie van het nigrostriatale dopaminerge systeem. Mucunabonen(extracten) remmen mogelijk progressie van de ziekte, versterken de opname en werking van synthetische L-dopa (waardoor de dosis verlaagd kan worden) en beschermen het zenuwweefsel tegen toxische effecten van (synthetische) L-dopa (neuroprotectie). Mucuna-extract wordt in toenemende mate als alternatief voor synthetische levodopa gebruikt. Mucuna-extract werkt sneller, sterker en langer en heeft minder bijwerkingen dan synthetische levodopa/carbidopa. Dieronderzoek heeft uitgewezen dat mucuna-extract de concentraties levodopa, dopamine, serotonine en noradrenaline in het nigrostriatale systeem significant verbetert. Naast levodopa zijn andere (neuroprotectieve, antioxidatieve) inhoudsstoffen verantwoordelijk voor de waargenomen verbeteringen op het gebied van motorische symptomen (tremoren, stijfheid, bradykinesie, stijfheid), ADL (algemene dagelijkse levensverrichtingen), algemeen welbevinden, slaappatroon en stoelgang.

Ondersteuning vruchtbaarheid bij mannen
Verschillende humane studies suggereren dat suppletie met mucuna-extract (5 gram/dag) de spermakwaliteit significant verbetert bij mannen met een verminderde vruchtbaarheid, met verhoging van de bloedspiegels van testosteron, dopamine, (nor)adrenaline en LH (luteïniserend hormoon), verlaging van de bloedspiegels van gonadotropine en prolactine en stijging van de concentratie antioxidanten (glutathion, vitamine C) en antioxidantenzymen (superoxidedismutase, catalase) in sperma.

Afrodisiacum
De neurotransmitter dopamine is belangrijk voor de seksualiteit; suppletie met mucuna-extract heeft een positieve invloed op het libido, mede door activering van de dopaminerge neurotransmissie en verhoging van de testosteronspiegel.

Tonicum, stressverlagend, goed voor concentratie en motivatie
Dopamine is belangrijk voor de dopaminerge circuits die een rol spelen bij motivatie, concentratie en emotionele reacties (mesolimbische circuit, orbitofrontale schors). Stress en onvoldoende slaap kunnen het dopaminegehalte in de hersenen verminderen.

Positieve invloed op motoriek
Mucunabonen beïnvloeden het nigrostriatale circuit en hebben een spasmolytische activiteit.

Tegengaan cognitieve veroudering
Mucunabonen(extract) gaan mogelijk cognitieve veroudering door afname van dopaminerge neurotransmissie tegen. Bij gezonde proefdieren die een jaar lang mucuna-extract kregen, nam het dopaminegehalte in de hersencortex significant toe.

Antidiabetische activiteit

Mucuna-extract verlaagt dosisafhankelijk de bloedglucosespiegel en gaat hyperglycemie tegen bij diabetes (type 1, type 2). Het maximale hypoglycemische effect (83,6% daling van de bloedglucosespiegel) in dieronderzoek werd bereikt met een dosis mucuna-extract van 100 mg/kg/dag. Toediening van mucuna-extract in een dosis van 5 mg/kg/dag gedurende 12 weken zorgde voor daling van de bloedglucosespiegel met 55,3%; het effect op de bloedglucosespiegel was even groot als van het sulfonylureumderivaat glibenclamide (5 mg/kg). In een diermodel voor diabetes mellitus leidde inname van mucuna-extract tot significante verlaging van de kans op polyurie en diabetische cataract. Bovendien remde mucuna-extract diabetesgeïnduceerde gewichtsdaling.

Antioxidantactiviteit en ontstekingsremmende werking

Cholesterolverlagende activiteit

Bescherming tegen (cardio)toxiciteit slangengif
In Nigeria worden mucunabonen ingenomen als oraal profylacticum tegen slangengif (effectieve bescherming vermoedelijk pas na circa 3 weken inname van mucunabonen). Er is wetenschappelijk bewijs dat mucunabonen beschermen tegen de toxische effecten van het gif van de zaagschubadder (Echis carinatus), bruine groefkopadder (Calloselasma rhodostoma), Indische krait (Bungarus caeruleus) en Indonesische cobra (Naja sputatrix).

Indicaties

•    Ziekte van Parkinson
•    Verminderde vruchtbaarheid bij mannen
•    Laag libido (afrodisiacum), erectiestoornis
•    Ter verbetering lichamelijke en geestelijke conditie (weinig uithoudingsvermogen, concentratie, energie, motivatie en kracht)
•    Chronische stress, depressie, angst
•    Preventie cognitieve veroudering
•    Diabetes mellitus type 1 en 2
•    Hyperprolactinemie
•    Preventieve bescherming tegen slangenbeet

Contra-indicaties

Gebruik van mucuna-extract is gecontraïndiceerd tijdens zwangerschap en lactatie, aangezien dopamine de afgifte remt van het hypofysehormoon prolactine, dat tijdens zwangerschap en lactatie de borstgroei en melkproductie stimuleert. Mucuna-extract is ongeschikt voor mensen met schizofrenie of (een verhoogde gevoeligheid voor) psychose, en allergie of overgevoeligheid voor planten van de vlinderbloemenfamilie (Leguminosae, Fabaceae).

Bijwerkingen

Mucuna-extract wordt meestal goed verdragen. In een enkel geval treden maagdarmklachten op of kan het hoofdhaar donkerder kleuren. Het extract is waarschijnlijk veilig voor langdurig gebruik; meer onderzoek is nodig om dit beter te kunnen vaststellen. Mucuna-extract heeft door de complexe samenstelling veel minder bijwerkingen (zoals dyskinesie) dan synthetische L-dopa. Ook leidt inname van mucuna-extract niet tot hoge pieken van de plasmaspiegel van L-dopa, in tegenstelling tot synthetische L-dopa.

Interacties

Mucuna-extract kan de bloeddruk verhogen in combinatie met MAO-remmers (mono-amine oxidaseremmers) en de werking van antidiabetica, bloedverdunners, anticholinergica en anti-parkinsonmedicijnen versterken. Gebruik van levodopa verhoogt de behoefte aan B-vitamines, waaronder foliumzuur en vitamine B12. Suppletie met creatine gaat L-dopa geïnduceerde dyskinesie tegen. Andere interacties zijn mogelijk. Raadpleeg hiervoor een deskundige.

Dosering

In studies namen parkinsonpatiënten doseringen mucuna-extract in variërend van 15 of 30 gram per dag (overeenkomend met respectievelijk 500 of 1000 mg synthetische L-dopa) tot maximaal 60 gram per dag (waarbij de dosis geleidelijk is verhoogd). Voor andere toepassingen volstaan lagere doseringen, bijvoorbeeld 5 gram per dag (gedurende 3 maanden) bij subfertiliteit/infertiliteit of 1-2 gram per dag voor verbetering van de lichamelijke en geestelijke conditie. Het gebruik van mucuna-extract, met name in hoge doseringen, dient door een arts begeleid te worden.

Synergisme

Synergisten van mucunabonen(extract) bij de ziekte van Parkinson zijn onder meer L-tyrosine, L-tryptofaan, 5-HTP (5-hydroxytryptofaan), zwavelhoudende aminozuren, omega-3 vetzuren (met name DHA), Withania somnifera, vitamine B-complex en antioxidanten zoals vitamine C, vitamine E, alfaliponzuur en co-enzym Q10.

Referenties

1. Latté KP. Mucuna pruriens (L.) DC. – Die Juckbohne. Ztsch Phytother. 2008;29:199-206.
2. Cowhage (Mucuna pruriens). Natural Standard professional monograph, 2012. www.naturalstandard.com
3. Misra L, Wagner H.  Alkaloidal constituents of Mucuna pruriens seeds. Phytochemistry 2004;65(18):2565-7.
4. Misra L, Wagner H. Extraction of bioactive principles from Mucuna pruriens seeds. Indian J Biochem Biophys. 2007;44(1):56-60.
5. Manyam BV, Dhanasekaran M, Hare TA. Neuroprotective effects of the antiparkinson drug Mucuna pruriens. Phytother Res. 2004;18(9):706-12.
6. Tripathi YB, Upadhyay AK. Effect of the alcohol extract of the seeds of Mucuna pruriens on free radicals and oxidative stress in albino rats. Phytother Res. 2002;16(6):534-8.
7. Halkes SB, Niedziela A, van den Worm E et al. Antioxidant-activiteit van Mucuna pruriens. Ned Tijdschr Fytother.  2010;23(2):11-13.
8. Manyam BV, Dhanasekaran M, Hare TA. Effect of antiparkinson drug HP-200 (Mucuna pruriens) on the central monoaminergic neurotransmitters. Phytother Res. 2004;18(2):97-101.
9. An alternative medicine treatment for Parkinson's disease: results of a multicenter clinical trial. HP-200 in Parkinson's Disease Study Group. J Altern Complement Med. 1995;1(3):249-55.
10. Katzenschlager R, Evans A, Manson A et al. Mucuna pruriens in Parkinson's disease: a double blind clinical and pharmacological study. J Neurol Neurosurg Psychiatry. 2004;75(12):1672-7.
11. Mucuna Pruriens bij de ziekte van Parkinson; een patiëntenperspectief. Ned Tijdschr Fytother 2010;23(2):5-10.
12. Vaidya AB, Rajagopalan TG, Mankodi NA et al. Treatment of Parkinson’s disease with the cowhage plant-Mucuna pruriens Bak. Neurol India 1978;26:171-6.
13. Nagashayana N, Sankarankutty P, Nampoothiri MR et al. Association of L-DOPA with recovery following Ayurveda medication in Parkinson’s disease. J Neurol Sci 2000;176:124-7.
14. Lieu CA, Kunselman AR, Manyam BV et a. A water extract of Mucuna pruriens provides long-term amelioration of parkinsonism with reduced risk for dyskinesias. Parkinsonism and Related Disorders 16 (2010) 458-465.
15. Madhi AA, Shankwar SN, Ahmad MK. Effect of Mucuna pruriens on hormonal status and semen quality in infertile males. Contraception 2008;78:194.
16. Ahmad MK, Mahdi AA, Shukla KK et al. Effect of Mucuna pruriens on semen profile and biochemical parameters in seminal plasma of infertile men. Fertil Steril. 2008;90:627-35.
17. Shukla KK, Mahdi AA, Ahmad MK et al. Mucuna pruriens improves male fertility by its action on the hypothalamus-pituitary-gonadal axis. Fertil Steril. 2009;92(6):1934-40.
18. Shukla KK, Mahdi AA, Ahmad MK et al. Mucuna pruriens reduces stress and improves the quality of semen in infertile men. Evid Based Complement Alternat Med. 2010;7(1):137-44.
19. Suresh S, Prithiviraj E, Prakash S. Dose- and time-dependent effects of ethanolic extract of Mucuna pruriens Linn. seed on sexual behaviour of normal male rats. J Etnopharmacol. 2009;122:497-501.
20. Jung M, Park M, Lee HC et al. Antidiabetic agents for medicinal plants. Curr Med Chem. 2006;13:1203-1218.
21. Donati D, Lampariello LR, Pagani R et al. Antidiabetic oligocyclitols in seeds of Mucuna  pruriens. Phytother Res. 2005;19:1057-1060.
22. Majekodunmi SO, Oyagbemi AA, Umukoro S et al. Evaluation of the anti-diabetic properties of Mucuna pruriens seed extract. Asian Pac J Trop Med. 2011;4(8):632-6.
23. Bäckman L, Lindenberger U, Li SC et al. Linking cognitive aging to alterations in dopamine neurotransmitter functioning: recent data and future avenues. Neurosci Biobehav Rev. 2010;34(5):670-7.
24. Hinz M, Stein A, Uncini T. Amino acid management of Parkinson's disease: a case study. Int J Gen Med. 2011;4:165-74.
25. Fung SY, Tan NH, Sim SM et al. Effect of Mucuna pruriens seed extract pretreatment on the responses of spontaneously beating rat atria and aortic ring to Naja sputatrix (Javan spitting cobra) venom. Evid Based Complement Alternat Med. 2012;2012:486390.
26. Valastro B, Dekundy A, Danysz W et al. Oral creatine supplementation attenuates L-DOPA-induced dyskinesia in 6-hydroxydopamine-lesioned rats. Behav Brain Res. 2009;197(1):90-6.