Kinder- en volwassenstress beïnvloeden cortisolpatronen

vrijdag 10-mei-2019

Een stressvolle jeugd in combinatie met hoge stressniveaus op volwassen leeftijd kan zorgen voor een hormoonpatroon dat is geassocieerd met gezondheidsnadelen. Dit blijkt uit een analyse als onderdeel van de Minnesota Longitudinal Study of Risk and Adaptation. 

 

Als het lichaam stress ervaart wordt het hormoon cortisol vrijgegeven. Ook kleine stressoren gedurende de dag zorgen voor deze afgifte. 's Morgens zouden de waarden het hoogst moeten zijn, tijdens de cortisol awakening response. Bij sommige mensen is de cortisolhuishouding verstoord en wordt er ook wel van een ‘platter’ patroon gesproken. Uit eerdere onderzoeken komt naar voren dat dit negatieve gevolgen kan hebben voor de gezondheid.

 

Welke stressmomenten zijn bepalend?

Voor de huidige analyse waren de onderzoekers geïnteresseerd in hoe stressvolle momenten het stressreactiesysteem in de hersenen (op volwassen leeftijd) beïnvloeden. Ze richtten zich op drie verschillende scenario’s:

1. De totale hoeveelheid stress in iemands leven is van belang (cumulatief);

2. Bepaalde stressmomenten, vooral tijdens de jeugd, hebben de grootste impact;

3. Stress tijdens de jeugd maakt het stressreactiesysteem gevoeliger voor stressoren op latere leeftijd.


Van kindertrauma's tot relatiebreuken

In totaal werden er 90 deelnemers geïncludeerd. De onderzoekers maakten gebruik van het Life Events Schedule (LES). Via vragenlijsten werd nagegaan wanneer welke stressmomenten plaatsvonden. Elk stressmoment werd gecategoriseerd op een schaal van nul tot drie.


Op kinderleeftijd (12, 18, 30, 42, 48, 54 en 64 maanden) werden de vragenlijsten ingevuld door de ouders, evenals op basisschoolleeftijd en tijdens de tienerjaren (16 en 17 jaar). Vanaf 23-jarige leeftijd vulden de deelnemers de vragenlijsten om de 2 tot 3 jaar in voor zichzelf tot een leeftijd van 37 jaar. Bij het invullen van de vragenlijst werd ingegaan op stressniveaus rondom onder andere financiële problemen, uitdagingen in relaties, fysiek gevaar en de dood.


Op 37-jarige leeftijd werden ook de cortisolniveaus gemeten. Gedurende 2 dagen werd er bij alle deelnemers bloed afgenomen direct na het opstaan, 30 en 60 minuten daarna, in de middag en voor het naar bed gaan.

 

Lange termijn gezondheidsproblemen

De totale hoeveelheid stress (het cumulatieve model) en het tweede scenario, vooral stress op jonge leeftijd, voorspellen geen van beiden de cortisolpatronen op 37-jarige leeftijd. Deelnemers waarvan relatief lage stressniveaus gerapporteerd waren op jonge leeftijd hadden vergelijkbare cortisolniveaus op latere leeftijd en dit stond niet in verband met hun stressniveau op volwassen leeftijd. Echter, de deelnemers die gestrest zouden zijn op jonge leeftijd hadden wel afwijkende cortisolpatronen, alleen als ze ook hoge niveaus van stress ervaarden op volwassen leeftijd. Stress tijdens middelbare schooltijd, adolescentie en bij jongvolwassenheid was niet geassocieerd met de cortisolpatronen.


Concluderend kunnen we zeggen dat verstoorde cortisolniveaus, en dus stressvolle jeugdsituaties, van invloed kunnen zijn op de langetermijngezondheid. Mogelijk dragen kindertrauma’s bij aan de ontwikkeling van het hersenreactiesysteem, maar dat is niet hard gemaakt in de huidige studie.


De onderzoekers richtten zich nu enkel op cortisol als onderdeel van het menselijke stressreactiesysteem, maar hopen in de toekomst meer componenten mee te kunnen nemen, zoals het microbioom in de darmen dat ook een rol speelt bij de langetermijngezondheid van mensen (MedicalXpress, 2019).


Meer weten?

Wilt u meer weten over hoe stress invloed kan hebben op onze gezondheid? Mogelijk is de opleiding tot orthomoleculair therapeut dan iets voor u. Ook kunt u onze website in de gaten houden voor praktijkbijeenkomsten en webinars waar we u op de hoogte brengen van de nieuwste wetenschappelijke inzichten. 

 

Bronnen

[1] MedicalXpress (2019). Stress in childhood and adulthood have combined impact on hormones and health. Geraadpleegd van: https://medicalxpress.com/news/2019-04-stress-childhood-adulthood-combined-impact.html

[2] Young et al. (2019). The Dual Impact of Early and Concurrent Life Stress on Adults’ Diurnal Cortisol Patterns: A Prospective Study. Psychological Science. https://doi.org/10.1177/0956797619833664

Cookies

Als u verder klikt op onze website, gaat u er ook mee akkoord dat we cookies gebruiken. Daarmee verzamelen we gegevens en volgen we wat bezoekers doen op onze website. Met die informatie verbeteren we onze website en tonen we informatie die aansluit bij wat u interesseert. Als u geen cookies accepteert, kunt u geen video's bekijken of content delen op social media. Meer informatie.

Cookies zelf instellen